Kadrlar malakasini oshirishga tayyorlash va qayta tayyorlash yo‘l  markazi faoliyati

O‘zbekiston temir yo‘llari, aktsiyadorlik jamiyatining kadrlar muammolarini hal etishda “O‘TY” DATK boshqaruvi raisi A. J. Ramatovning 2004 yil 1 noyabrdagi № 349-N sonli buyrug‘i asosida tashkil etilgan KMOT va QTYM o‘zining katta hissasini qo‘shib kelmoqda. 

O‘tgan yillar tajribasi bu o‘zgartirishning to‘g‘riligini namoyish etdi, chunki KTYM tuzilgach, oliygohning malakali o‘qituvchilar tarkibi, boy laboratoriyasi va boshqa moddiy texnika bazasidan majmuaviy ravishda foydalanish natijasida olib borilayotgan ishlar sifatini keskin oshirish imkoni tug‘ildi.

O‘zbekistonning mustaqil rivojlanish sharoitida KMOT va QTYMning butun faoliyati O‘zbekiston Respublikasining Kadrlar tayyorlash bo‘yicha Milliy Dasturi, “ Ta’lim to‘g‘risida”  qonuni va “O‘TY” AJ  kadrlar dasturini bajarishga qaratilgan. 

Markaz faoliyati birinchi navbatda O‘zbekiston Respublikasi temir yo‘l transporti korxona va tashkilotlarining ishchi kadrlari, o‘rta bo‘g‘in muhandis-texnik xodimlari va xizmatchilari,   rahbar xodimlar va mutaxassislari malakasini oshirish va qayta tayyorlash, hamda O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotining boshqa yo‘nalishidagi korxona va tashkilotlarining ta’lim soxasidagi ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan. 

O‘qitish dasturi “O‘TY” AJ barcha kasb yo‘nalishlari bo‘yicha talablarini, islohat qilinayotgan temir yo‘l sohasi talab va ehtiyojlarini, yangi texnik va texnologik jarayonlar targ‘ibotini  xarakat tarkibini yangilashni, temir yo‘lni tubdan kuchaytirish bo‘yicha kompleks choralarini amalga oshirishni va tashish jarayonining barcha soxalarida ma’lumot o‘rgatish jarayonlarini tadbiq etishni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan.

KMOT va QTYM quyidagi mutaxassisliklar bo‘yicha rahbarlar va muxandis, texnik xodimlar malakasi oshiriladi:

Tashishni tashkil etish boshqarmasi:

    -     bekat boshliqlari va o‘rinbosarlari;

    -     poezd nozirlari va bekat navbatchilari ishini takomillashtirish;

    -     STTs va EVM operatorlari, STTs operatorlari majburiyati yuklangan yuk qabul qilib topshiruvchilar;

Logistika, yuk va tijorat ishlari boshqarmasi

- yuk qabul qilib topshiruvchilar;

- bekat va shohobchalarda yuk kassirlari , “O‘ztemiryo‘lhisob”boshqarmasi hisobchilari;

- MTU va bekatlar  yuk va tijorat ishlari texnologik jarayoniga rioya qiluvchi nozirlar, uchastka va yuk rayonlari boshliqlari.

Vagon xo‘jaligi boshqarmasi

- vagon qurish tsexi va tormozlarni avtomatik tekshirish punktlari  brigadir usta texnolog katta ustalari;

- g‘ildirak rolik tsexi brigadir ustalari;

- PTO boshliqlari va ustalari;

- Vagonlarning asosiy qism va bo‘g‘inlarining zamonoviy tekshirish va tashhislash uskunalarini joriy etish va ularni sinash uslublari (texnik bo‘lim muhandislari va ustalari uchun).

Lokomotivlardan foydalanish boshqarmasi

- lokomotivlardan foydalanish va ta’mirlash bilan shug‘ullanuvchi depo rahbarlari va mutaxassislari;

- lokomotivlardan foydalanish va ta’mirlash ishlarini to‘liq mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish;

- xarakat xavfsizligini bilan bog‘liq mashinist-murabbiylar va mutaxassislar;

- Harakat tartibi qism, bo‘g‘in va agregatlarining ishlash zahiralarini oshirish (ta’mirlash tsexi ustalari uchun);

- Temir yo‘l transportining lokomotivlarni ta’mirlovchi va soxaviy korxonalarida yuqori samarali texnologiyalarni qo‘llash ( TCh texnik bo‘lim muxandis-texnik xodimlari uchun)

- yuqori tezlikda harakatlanuvchi harakat tarkibi tuzilishining printsiplari va o‘ziga xos xususiyatlari  (muxandis-texnik xodimlar, ustalar, texnolog va elektromexaniklar uchun).

- Tashish ishlarini takomillashtirish, lokomotivlarga xizmat ko‘rsatish va sinash ( TCh ustalari va mashinist-murabbiylari uchun);

- Tezyurar va yuqori tezlikda harakatlanuvchi harakat tarkibidan foydalanishdagi o‘ziga xosliklar (muhandis – texnik xodimlar, ustalar va elektr harakat tarkibiga xizmat ko‘rsatuvchi elektromexaniklar uchun)

- Lokomotiv brigadalari boshqaruvchilari;

- Foydalanish tsexida katta naryad beruvchi va naryad beruvchilari.

Yo‘l xo‘jaligi boshqarmasi

- yo‘l masofalari va PMS mutaxassislari;

- temir yo‘lning yangi yangi qurilmalarini joriy etish (PCh va PMS yo‘l ustalari, yo‘l brigadirlari va boshqa mutaxassislari uchun);

- yo‘l masofalari ko‘prik ustalari.

Signalizatsiya va aloqa markazi

- masofolardagi STsB uskunalariga xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash (STsB elektromexaniklari uchun);

- temir yo‘l avtomatikasining mikroprotsessor tizimi (STsB elektromexaniklari uchun);

- temir yo‘l transportidagi aloqa vositalarining zamonaviy texnika va texnologiyalari (elektromexaniklar va aloqa bo‘yicha   muhandis-texnik xodimlaruchun);

- tezyurar va yuqori tezlikdagi temir yo‘l liniyalaridagi JAT tizimi xususiyatlari; 

- temir yo‘l transportidagi tolali optik aloqa tizimi (aloqa elektromexaniklar uchun);

- poezd tarkibidagi buksalarni qizishini nazorat qilish. DISKB va  KTSM tizimini joriy etish va takomillashtirish (elektromexaniklar uchun);

- ARM ShN ni qurish va ishlash printsiplari;

Elektr ta’minot markazi

- kontakt tarmog‘i elektr asboblaridan foydalanish va ta’mirlash;

- kuchli tok transformatorlarini ta’mirlash;

- yuqori va past kuchlanishli kabellarni sinash va nosoz joylarini aniqlash;

- tezyurar uchaskalardagi elektr ta’minoti uskunalariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash (o‘rta bo‘g‘in mutaxassislar uchun);

- elektr asboblari rele himoyasi va avtomatikasi. Elektr tarmog‘i himoyasi qisqa tutashuv toklari hisobi (ECh muhandis- texnik xodimlari uchun).

Mehnat muhofazasi, texnika va sanoat xavfsizligi boshqarmasi

- korxonalarning mehnat muhofazasi bo‘yicha  texnik xodimlari;

- temir yo‘l korxonalari o‘rta bo‘g‘in rahbarlari;

- mehnat muhofazasi vakillari;

- temir yo‘l tuzilmaviy korxonalari bosh muhandislari.

Iqtisodiy tahlil va pragnozlash  boshqarmasi

- iqtisodchilar va mehnatni me’yorlashtirish bilan shug‘ullanuvchi muhandis-texnik xodimlar;

- “O‘TY” AJ boshqarmalari, MTU va boshqa tuzilmaviy bo‘linmalari ishlab-chiqarish moliyaviy faoliyati tahlilining zamonaviy usullari  (iqtisodchi va uslubchilar uchun)

- Sarmoya siyosati samaradorligini oshirish (“O‘TY” AJ boshqarmalari MTU va boshqa tuzilmaviy bo‘linmalari mutaxassisliklari uchun ).

Moliya va buxgalterlik hisobi boshqarmasi.

- buxgalteriya hisobi va hisobotlarini kompьyutor texnologiyalari asosida olib borish;

- temir yo‘ldagi buxgalterlik hisobi va soliqqa tortilish xususiyatlari (jamiyatning tuzilmaviy bo‘linmalari hisobchilari uchun).

Statistika va hisoblash boshqarmasi

- vagon deposi nozirlari, AMZ va LMZ ning nosoz vagonlarini         ta’mirlash va turib qolishi bo‘yicha texnik bo‘lim boshliqlari;

- lokomotiv depolarning marshrut varaqalari bilan ishlovchi guruh boshliqlari va katta operatorlari;

- MTU statistika va hisob bo‘limi muhandislari, tezkor ish bo‘yicha iqtisodchilari, bekatlarning situatorlari yoki katta yuk qabul qilib topshiruvchilari, katta yuk kassirlari.

Xodimlar va kadrlar tayyorlash boshqarmasi

- MTU xodimlar bo‘limi nozirlari, korxonalar tuzilmaviy bo‘linmalar xodimlar bilan ishlash bo‘limi nozirlari;

- O‘zbekiston Respublikasi mehnat qonunchiligi, xodimlar xujjatlarini axborot-aloqa texnologiyalari asosida yuritish (MTU va tuzilmaviy bo‘linmalar xodimlar bo‘limi nozirlari uchun);

- Aktsiyadorlik jamiyatlarini korporativ boshqarishning zamonaviy usullari ;

- Korporativ boshqarish, marketing va logistikaning zamonaviy usullari va printsiplari.

Xarbiy qo‘riqlash boshqarmasi

- xarbiy qo‘riqlash bo‘linmalarida itlar bilan ishlash xizmatlarini tuzish (itlar bilan ishlash xizmati mutaxassislari, otryadlar xizmatini tashkil etish bo‘yicha bosh nozirlari);

- temir yo‘l vokzallaridagi xavfsizlikni ta’minlash (1-sonli punkt nazorat-o‘tkazish operatorlari)

- yuqori tezlikdagi poezd liniyalarida xizmatni tashkil etish  (yuqori tezlikdagi yo‘nalishlardagi komanda va qorovul boshliqlari);

- yong‘in xavfsizligini ta’minlash (otryad va komandalarning yong‘in xavfsizligi bo‘yicha nozirlari);

- temir yo‘l vokzallaridagi xavfsizlikni ta’minlash (rentgen-televizion nazorat uskunalari operatorlari); 

- tashilayotgan yuklarni saqlashni ta’minlash (otryad va komandalarning yuk va tijorat ishi bo‘yicha nozirlari, komanda boshlig‘i o‘rinbosarlari, piket boshliqlari).

Texnik va texnologik nazorat boshqarmasi

- “O‘TY”  AJ barcha tuzilmaviy bo‘linmalarida poezdlar xarakati xavfsizligini ta’minlash.

Aktsiyadorlik jamiyatining yuqori tezlik yo‘nalishidagi mutaxassislar

- yuqori tezlikdagi elektr poezdlari tuzilishi va ularga texnik texnik xizmat ko‘rsatishning o‘ziga xos xususiyatlari,  avariyaviy ishlash tartibi, nostandart xolatlardagi xarakat tartibi (elektrta’minoti va yo‘l xo‘jaligi rahbarlari va mutaxassislar uchun)

- yuqori tezlikdagi elektr poezdlarini qabul qilish, jo‘natish   va o‘tkazish tartibi. Yuqori tezlikdagi elektr poezdini o‘tkazishda paydo bo‘lgan nostandart holatlardagi harakat tartibi.

Axborot – kommunikatsiya texnologiyalari

- Windows  XP Professional operatsiya tizimi va Microsoft Office         (Word Excel) uskunalarini  o‘rganish (korxonalar iqtisodchi va muhandis-texnik xodimlar uchun);

- Ish jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari ( IKT) dan foydalanish bo‘yicha jamiyat mutaxassislari malakasini oshirish.

Ommaviy kasb xodimlari malakasini oshirish, tayyorlash va qayta tayyorlash

Vagonlarni ta’mirlash va texnik xizmat ko‘rsatishni takomillashtirish, poezdlar harakati xavfsizligi va vagon xo‘jaligini boshqarishni kuchaytirish:

- harakat tarkibini ta’mirlovchi chilangarlar;

- refrijerator poezdlari mexaniklari;

- vagonlarni tekshiruvchi defektoskopchilar;

- vagon ko‘ruvchi-tekshiruvchilari.

Yo‘l xo‘jaligi bo‘yicha, temir yo‘llarni ta’mirlash, texnik xizmat ko‘rsatish va yo‘l mustahkamligini oshirish

- yo‘l brigadirlari;

- yo‘l masofalari va PMS yo‘l ustalari va brigadirlari;

- yo‘l masofalari defektoskop aravachalari operatorlari;

- Avstriyaning “Plasser Toyrer” mashinalari mashinistlari.

Elektr ta’minoti markazi bo‘yicha energiya ta’minotini mustahkamligini oshirish, texnik xizmat ko‘rsatish va nosozliklarni oldini olishni takomillashtirish

- kontakt tarmog‘i elektr montyorlari;

- elektr tarmog‘i rayonlari elektr montyorlari;

- tortuvchi nim stantsiyalar elektr montyorlari.

Davlatlararo va Davlat ichidagi yo‘nalishlarda yo‘lovchilarga xizmat ko‘rsatishning ilg‘or tajribalarini o‘rganish va tadbiq etish

- yo‘lovchi vagon yo‘l kuzatuvchilari;

- yo‘l hujjatlarini tekshirish  bo‘yicha agentlar;

- harakatdagi chipta kassirlari.

Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining “O‘MQXT  rahbar va pedagog xodimlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash to‘g‘risida” buyrug‘ini bajarish maqsadida temir yo‘l kolleji va litseyi pedagog xodimlari uchun  malaka oshirish kurslari tashkil etildi.

O‘quv mashg‘ulotlarini o‘tkazish vaqtida o‘qitish va bilim nazoratining interaktiv usullari, kompьyuter texnikasi va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari kabi zamonaviy pedagogika texnologiyalari qo‘llanilmoqda.

Malaka oshirishning har bir yo‘nalishi bo‘yicha ularning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda namunaviy o‘qish rejalari va dasturlari ishlab chiqarilib, “O‘TY”  AJ  tegishli boshqarma va markaz boshliqlari tomonidan tasdiqlangan. 

O‘qitish jarayoni ko‘rgazma materiallari va o‘quv filьmlarini namoyish etish imkonini beradigan mulьtimediya vositalari bilan ta’minlangan auditoriyalarda o‘tkazilmoqda. TTYMI poligonida esa tinglovchilar harakat tarkibining asl namuna qismlari: yuk va yo‘lovchi vagon aravachalari, boshqaruvchi щit o‘rnatilgan yo‘lovchi vagon qismi, vagonlar tormoz moslamalari va richagli uzatgichlar, yumshoq vagonlarning jihozlanishi, yo‘l xo‘jaligi uskunalari, signal belgilari va svetoforlarning hamda elektr ta’minoti uskunalarining joylashishi bilan tanishadilar. Bularning hammasi alohida mavzularni va fanni o‘zlashtirishda ijobiy natijalarni bermoqda.

TTYMI professor o‘qituvchilar tarkibi va aktsiyadorlik jamiyatining yuqori malakali mutaxassislari o‘quv jarayonida faol ishtirok etmoqdalar. O‘qish nihoyasida test imtihon topshirish va shaxsiy suhbat tarzida yakuniy bilim sinovi o‘tkaziladi.

Kadrlar tayyorlash yo‘l markazida hammasi bo‘lib 19 o‘qish auditoriyalari, 6 mulьtimediya sinflari va 10 dona shaxsiy kompьyutor o‘rnatilgan maxsus sinf mavjud. Auditoriya va sinflar barcha ko‘rgazma materiallari bilan jixozlangan. 

Markaz kutubxonasida 10 000 dan ortiq kitob, 360 dan ortiq elektron kitoblar va alьbomlar, 30 dan ortiq videofilьmlar mavjud.

O‘qishga kelgan tinglovchilarga 160 kishi joylashtirish imkoniga ega bo‘lgan yotoqxonadan joy beriladi. 

O‘qitish kurslari “O‘TY” AJ ning barcha mutaxassislari uchun lavozim  daraja yo‘nalishlari bo‘yicha 10 kundan 144 kungacha muddatda olib boriladi. 

KMOT va QTYM o‘z saytiga ega: www. dcpk 2005 @ mail. ru.